Thuế giảm, giá gas tăng - lạ (!?) (9:55' 8/1/2010)

Chỉ điểm qua tại 6 doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh khí hoá lỏng: (Cty CP dầu khí Anpha S.G, Cty TNHH TM - DV Gia Đình, Cty gas Petrolimex, Cty khí hoá lỏng miền Bắc, Cty khí hoá lỏng miền Nam, Tổng công ty khí) kinh doanh khí hoá lỏng (gas) và một số đơn vị làm tổng đại lý, đại lý phân phối cho các công ty trên ở tất cả các khâu, nhập khẩu, sản xuất, phân phối gas cho thấy ở tất cả các khâu đều chưa được các doanh nghiệp tổ chức và quản lý một cách khoa học dẫn đến giá gas cao và biến động nhiều theo chiều hướng tăng, quyền lợi của người tiêu dùng chưa được bảo vệ cả về giá cả và chất lượng, an toàn của sản phẩm gas.

Trong đó có hơn 20 doanh nghiệp nhập khẩu thường xuyên với khối lượng đáng kể, bình quân mỗi doanh nghiệp nhập khẩu vào khoảng 30.000 tấn/năm. Tuy nhiên, hoạt động nhập khẩu gas theo từng chuyến nhỏ lẻ với chất lượng không được kiểm soát, các doanh nghiệp phải nhập gas từ nhiều nhà cung cấp khác nhau, khối lượng, giá mua hoàn toàn phụ thuộc vào giá gas thế giới và nhà cung cấp.

Hơn nữa giá gas thế giới tăng nhanh dẫn đến giá vốn hàng nhập khẩu của các đơn vị tăng lên và biến động nhiều (mặc dù Nhà nước đã có chính sách bình ổn giá gas bằng việc trong năm 2007 đã 2 lần giảm thuế suất thuế nhập khẩu từ 5% xuống 2%vào tháng 7/2007) nhưng vẫn không giảm được giá vốn của gas nhập khẩu.

Từ đó dẫn đến việc giá gas bán lẻ trên thị trường trong thời gian qua tăng lên. Một khó khăn vướng mắc nữa trong việc quản lý các đơn vị đầu mối nhập khẩu và kinh doanh gas là hiện nay Nhà nước chưa có qui định về điều kiện kinh doanh nhập khẩu và giá bán khí đốt hoá lỏng như: qui định về phương tiện vận tải chuyên dụng để vận chuyển, qui định về đăng ký kế hoạch nhập khẩu, qui định về chất lượng, giá bán khí đốt hóa lỏng trong hệ thống phân phối thuộc quyền quản lý của doanh nghiệp, qui định về thống nhất ghi tên, biểu tượng, qui định về phòng chống cháy, nổ và bảo vệ môi trường trong quá trình hoạt động kinh doanh, qui định về chất lượng vỏ bình và kiểm tra định kỳ chất lượng vỏ bình, qui định về việc mua bảo hiểm và cấp sổ bảo hiểm cho khách hàng tiêu thụ khí đốt hoá lỏng...

Chưa giảm giá tối đa để bình ổn giá bán lẻ trên thị trường

Tổng công ty Khí thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam là đơn vị duy nhất tổ chức sản xuất gas trong nước. Theo số liệu thống kê, tổng sản lượng gas tiêu thụ trong nước 6 tháng đầu năm 2008 đạt 123.458 tấn, chiếm 30% tổng sản lượng tiêu thụ gas trong nước. Nguồn nguyên liệu sản xuất chủ yếu được cung cấp từ nguồn khí ẩm mỏ Bạch Hổ với giá rất thấp, năm 2007 giá 2cens/m³, năm 2008 là 5cens/m³.

Hơn nữa, chi phí sản xuất cũng rất thấp do chi phí khấu hao TSCĐ của nhà máy sản xuất gas (Nhà máy Dinh Cố) đã khấu hao hết, do vậy giá thành sản xuất gas thấp với mức năm 2007 là 2.391 đ/kg, 6 tháng năm 2008, giá thành sản xuất gas là: 3.748đ/kg. Như vậy giá thành sản xuất gas trong nước rất thấp so với giá vốn gas nhập khẩu. Tuy nhiên về giá bán gas sản xuất trong nước của Tổng công ty Khí cho các đơn vị đầu mối kinh doanh gas trong nước được Chính phủ qui định: Thực hiện theo giá thị trường nhưng được phép giảm giá không quá 5% so với giá hàng nhập khẩu tại cùng thời điểm.

Nhưng thực tế Tổng công ty Khí đã bán cho các đơn vị đầu mối với giá thấp hơn giá nhập khẩu tại cùng thời điểm nhưng tỷ lệ giảm so với giá nhập khẩu còn thấp: bình quân hàng tháng năm 2007 giảm 0,7%, 6 tháng đầu năm 2008 giảm 0,3%. Như vậy so với qui định của Chính phủ, Tổng công ty chưa thực hiện giảm giá tối đa để bình ổn giá bán lẻ trên thị trường.

Một số đơn vị mua gas sản xuất trong nước của Tổng công ty Khí nhưng không bán trực tiếp đến người tiêu dùng mà bán lại cho các đơn vị đầu mối kinh doanh khác gây ra hiện tượng mua bán lòng vòng đẩy giá lên cao, nhất là với hai công ty cổ phần (Công ty cổ phần khí hoá lỏng miền Bắc và Cty cổ phần khí hoá lỏng miền Nam) do Tổng cty Khí giữ cổ phần chi phối (2 công ty này nhập khẩu khoảng 30% sản lượng tiêu thụ, 70% sản lượng gas mua của Tổng công ty Khí).

Bên cạnh đó, chính phủ có chủ trương từ ngày 01/01/2009 đấu thầu giá bán gas sản xuất trong nước, không qui định giá bán và quyền được mua riêng cho Tổng công ty Khí thì việc tham gia giảm giá bán để bình ổn giá gas trong nước khó có thể thực hiện được vì Tổng cty Khí không còn nắm vị thế đối với sản lượng gas sản xuất trong nước, các đơn vị trúng thầu phải bán theo giá trúng thầu.

Theo thuvienphapluat